وتاری نووسین
-
ھەڵبژاردن، دیمۆکراسی و سنوورەکانی بەشداری کردن
مستەفا زاھیدی پێناسەی دیکتاتۆر و دەسەڵاتی دیکتاتۆری دیکتاتۆری، لە بنەڕەتدا پلەیەک بوو لە کۆماری رۆمی کەوناردا کە کاتی قەیران بە کەسێک دەسپێردرا. واتە کەسێک ھەڵدەبژێردرا بۆ ئەوەی دەسەڵات بگرێتە دەست تا کاتی تەواو بوونی قەیران. لەم ماوەیەدا ئەو کەسە بە تەواوەتی جڵەوی دەسەڵاتی دەگرتە دەست و سەرجەم جمکەکانی دەسەڵات و ئەرتەش بۆ ماوەیەکی دیاریکرا و زۆربەی کات بۆ ٦ مانگ…
زیاتر -
میراتی بەدرخان (بە بۆنەى ساڵوەگەڕى رۆژنامەگەرى کوردییەوە)
ئەوەى ئێمە ئەمڕۆکە بە ناوى رۆژنامە دەیبینین بەرهەمی دەورانى پیشە سازییە، دەورانى پیشە سازیش کە دەتوانین بە چاخى راسانى مرۆڤایەتى ناوى لێبنین دەورانێکە کە مرۆڤایەتى کراژى کۆنى فڕێداو جۆرآتر لە ژیانى ئەزموون کرد. بەڵام ئەم بەرهەمە نوێیەى مرۆڤایەتى کە ئەنجامى دروست بوونى دەزگاى چاپە، کاریگەرى زۆرى بووە لە سەر فیکر، تا ئەو رادەیەى کە پاسکاڵ رۆژنامەگەرى بە دایکى فیکرى مرۆڤى…
زیاتر -
ناوی بنێ متمانە
یادداشتێك بە بۆنەی ساڵیادی كۆچی مێژوویی مەریوانەوە مستەفا زاهیدی یەكێك لەو ڕووداوە سیاسیانەی كە لە چەند دەیەی رابردوودا لە كوردستان و رەنگە زۆر شوێنیتر بێوێنە بووبێت و ئێستەش لە زۆر گۆشە نیگاوە باس هەڵگربێت، كۆچی مێژوویی شاری مەریوانە. كۆچی مێژوویی مەریوان، وەك رووداوێكی سیاسی و لە جوگرافیایەكی دیاریكراودا و لە سەردەمێكی وەك سەرەتای بە دەسەڵات گەیشتنی كۆماری ئیسلامیدا، زۆر كەم…
زیاتر -
كاك شوان قارهمانێكی ئوستووره/ئوستوورهیهكی قارهمان
خهباته رزگاری خوازو نهتهوهییهكان كه بهرئهنجامی ههوڵی نهتهوهو مرۆڤهكانن بۆ نههێشتنی داگیركاریو كۆلۆنیالیزم ههڵقوولاَوی دڵی جهماوهرنو ئهكتهرهكانی ئهم خهباتانه زۆر زوو له ناو دڵی جهماوهردا جێگای خۆیان دهكهنهوه تا ئاستی ئوستووره بوون. ئهمه حهقایهتێكی كۆنهو ههنووكهش ههر درێژهی ههیه. ههر چهن سهردهمی مۆردێنیتیش (The modernity age ) به سهردهمی مهرگی ههموو قارهمانو ئوستوورهو ئهفسانهكان زانراوه، بهلاَم شارل بۆدلێر كه به…
زیاتر -
کارکردی سیاسی زمان بەبۆنەی ڕۆژی جیهانی زمانی دایكەوە
زمان گەنجینەیەكی كولتوورییە، هەر زمانە و هەڵگری كۆمەڵێك كولتووری تایبەتە كە ئاخێوەرانی ئەو زمانە لە زمانەكانیتر جیادەكاتەوە، لەناوچوونی ئەم گەنجینە كەلتوو ریانە مەرگی بەشێك لە شارستانییەتە كە تا ئێستە مرۆڤایەتی پێیگەیشتووە. بەداخەوە بەهۆی سیاسەتی بەشێك لە وڵاتانی داگیركەر و كۆلۆنیالیستەوە ژمارەیەكی زۆر لەزمانەكان لەناوچوون و لەناوچوونی ئەو زمانانەش مەرگی ئەو كولتوورانەیە كە بەشێكن لەگەنجینەی شارستانیەت. سەردەمی ئێستە كە بە سەردەمی…
زیاتر -
سەمەد، ئەو باڵندەی بێ جریوە دەچووە خەونی مناڵانەوە
ن: مستەفا زاهیدی جیهانی منداڵان, بێگەردە, خاوێنە, سافە, وەك خەونە ناسكەكانیان, وەك ئارەزووە پەمەیی و خەیاڵە بێگەردەكەیان. بەڵام ئاخۆ كێیە ئاوڕێك لەو جیهانە بێگەردەیان بداتەوە؟ كێیە لە گەڵا خەونەكانیان دا هەڵا بكا و لە گەڵا سترانە ناسكەكانیان دا ئاوێتەی جیهانە پەمەییەكانیان بێت؟ كێیە دەس بباتە نێو ئینجانەی رۆحی خۆیی و دەسكەگوڵێك لە چەشنی ماسیە رەشە بچكۆلەكەیان پێبدات و بڵێ هانێ…
زیاتر -
بە بۆنەی رۆژی جیهانی زمانی دایكەوە
ن: مستەفا زاهیدی زمان گەنجینەیەكی كەلتوورییە، هەر زمانەو هەڵگری كۆمەڵێك كەلتووری تایبەتە كە ئاخێوەرانی ئەو زمانە لە زمانەكانیتر جیادەكاتەوە، لەناوچوونی ئەم گەنجینە كەلتووریانە مەرگی بەشێك لە شارستانییەتە كە تا ئێستە مرۆڤایەتی پێی گەیشتووە. بەداخەوە بە هۆی سیاسەتی بەشێك لە وڵاتانی داگیركەر و كۆلۆنیالیستەوە ژمارەیەكی زۆر لە زمانەكان لەناو چوون و لەناوچوونی ئەو زمانانەش مەرگی ئەو كەلتوورانەیە كە بەشێكن لە گەنجینەی…
زیاتر -
ڕەخنەی ئەدەبی ماركسیستی
ئا: مستەفا زاهیدی پێشەكی رەخنەی ئەدەبی ماركسیستی، لە سەر بنەمای بۆچوونە سیاسی و ئابوورییەكانی فیلسووفی ئاڵمانی كارڵ ماركسە، ماركس لە “ئایدۆلۆژیای ئاڵمانی” و”مانیفێستی كۆمۆنیست”دا كە لە گەڵ فریدریش ئەنگڵس نووسیویەتی، گریمانەیەك دەربارەی مێژوو دێنێتە گۆڕ كە هەلوومەرجی ئابووری و سیاسی و دۆخی كۆمەڵایەتی دیاری دەكات. لە راستیدا ماركس و ئەنگڵس وەڵام دەدەنەوە بەو قەیرانانەی كە سەرهەڵدانی بۆرژوازی دەیانخولقێنن. بۆچوونەكانیان بە…
زیاتر -
ڕۆژژمێری داگیركردنی وڵاتێك
ئامادە كردن: مستەفا زاھیدی رۆژی ٢٧ی گەلاوێژی ساڵی ١٣٥٨ی ھەتاوی (١٩٧٩ زایینی) خومەینی رێبەر و دامەزرێنەری كۆماری ئیسلامی فەرمانی جەھادی دژ بە خەڵكی كورد راگەیاند و فەرمانی بەسەرجەم ھێزەكان دا بەوەی ھێرش بكەنە سەر كوردستان و كۆتایی بە كێشەی كوردستان بێنن و بیانووی رژیم بۆ ھێرش بۆ سەر خەڵكی كورد ئەوەی بوو گۆیا ژمارەیەك لە ژنان و پیاوانی موسڵمان لە…
زیاتر -
دەنگێك لە شۆڕش و شیعر
ئا: مستەفا زاهیدی جگەر خوێن ناوی خۆی شێخ مووسەو كوڕی حەسەن و 1903 زایینی لە گوندی حەسار لە دایك بووە. دایك و باوكی هەژار و دەربەدەر و بێ دەرەتان بوون و ئەوانیش وەك كوردانی تر، شوێنی باو و باپیری خۆیان بە جێ هێشتوەو بە دوای گوزەرانا لە گوندی پێكەندییەوە روویان كردبووە حەسار. شێخ مووس هێشتا منداڵ بوو كە باوك ماڵئاوایی…
زیاتر
